“ครู”  เป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดคุณภาพการศึกษาและการเรียนรู้ของนักเรียนให้เต็มตามศักยภาพของเขา

     ในการประชุมวิชาการ “อภิวัฒน์การเรียนรู้ สู่จุดเปลี่ยนประเทศไทย” ภายใต้หัวข้อ “คิดถึงวิทยา คิดถึงเด็กและเยาวชนด้อยโอกาส” ได้นำตัวอย่างครูที่ได้รับรางวัลครูสอนดีมาแลกเปลี่ยนประสบการณ์เพื่อสร้างแรงบันดาลใจแก่ครูผู้ร่วมวิชาชีพและต่อสังคม

     “จะดีกว่าไหม หากสอนให้เด็กรู้จักจับปลา และคิดเลขเป็นเพื่อให้เขาไม่ถูกโกง ใช้ชีวิตรอดได้ในสังคม มากกว่าการเรียนเพื่อสอบ!”  ครูสามารถ  สุทะ ครูสอนดี โรงเรียนบ้านก้อจัดสรร สาขาเรือนแพ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจสำคัญของภาพยนตร์เรื่อง “คิดถึงวิทยา” ที่สะท้อนภาพครูผู้หยิบยื่นโอกาสให้แก่เด็กชายขอบการศึกษา

     ครูสามารถ เล่าว่า ที่ผ่านมาต้องใช้เวลา 10 ปี ฝังตัวเองอยู่ที่นั่น เพื่อให้ชุมชนเหล่านี้ได้เห็นคุณค่าทางการศึกษา และสอนให้เด็กเลี้ยงปลากะชัง  ปลูกผักบนแพ ตามวิถีชีวิตของเขา

     ขณะที่ครูที่รักดนตรีไทย อย่างครูนิตยดา  อ้อเอก ครูผู้สอนเด็กพิการโรงเรียนนครราชสีมาปัญญานุกูล  ได้นำดนตรีไทยมาเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนเด็กพิการ โดยบอกว่า การสอนดนตรีไทยให้กับเด็กพิการช่วยให้เด็กมีจิตใจสงบ มีมารยาทอ่อนหวาน และยังทำให้มีสมาธิในการเรียน ที่สำคัญเป็นการปลูกฝังให้เด็กเยาวชนรุ่นใหม่มีใจรักในดนตรีไทย  นับเป็นความภาคภูมิใจของครูที่ได้สร้างเด็กให้มีใจรักในดนตรีไทย และเด็กสามารถนำเอาความเก่งด้านดนตรีไทยไปพัฒนาสติปัญญาของตนเองด้วย

     ความเป็นครูนั้น มีได้ทุกสาขาอาชีพ ร.ต.ต.สมศักดิ์ บุญรัตน์ ครูตำรวจ สน.บางซื่อ ได้ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์ในฐานะครูตำรวจผู้สอนเด็กเร่ร่อนข้างถนนว่า มีความใฝ่ฝันอยากเป็นครู แต่ไม่มีโอกาส เมื่อมาเป็นตำรวจ มักจะได้ประจำสถานีตำรวจที่ดูแลพื้นที่ที่มีเด็กเร่ร่อน ทำให้ได้รู้ว่าการจับเด็กเร่ร่อนไม่แก้ไขปัญหาที่ถูกต้อง เพราะเด็กส่วนมากถูกกระทำมาจากครอบครัว  จึงตัดสินใจลงพื้นที่สอนเด็กเร่ร่อน โดยใช้เวลาช่วงเลิกงาน 4 โมงเย็น เข้าไปสอนเด็กที่อยู่ตามข้างถนน

     “เริ่มแรกสอนให้มีจิตใจรักตำรวจก่อน โดยเข้าไปเล่านิทานให้ฟัง และทำกิจกรรมต่างๆตามมา  ส่วนเด็กที่ติดยาเสพติดจะให้ไปทำงานที่สถานีตำรวจ เพื่อให้เด็กมีงานทำ ซึ่งการทำงานที่สถานีตำรวจ ทำให้เด็กไม่กล้าเสพยา และทำให้เด็กกลับใจไม่ติดยาเสพติด ส่งเสริมความรักในครอบครัว 

     ผมสอนเด็กมาแล้ว 720 คน ให้เป็นคนดี แม้มีบางคนที่ติดคุก  แต่พอออกจากคุกก็สามารถกลับตัวกลับใจเป็นคนดีของสังคม นับเป็นความภูมิใจอย่างมาก” ครูหมวดสมศักดิ์ กล่าว

    

     สำหรับเด็กยากจน นับเป็นกลุ่มเสี่ยงของสังคม การสอนเด็กยากจน จึงเป็นสิ่งที่ ครูพีระพงษ์ วงษ์ศรีจันทร์ โรงเรียนซับมงคลวิทยา จ.ชัยภูมิ  ให้ความสำคัญ เขาเล่าว่า โรงเรียนที่สอนอยู่นักเรียนส่วนใหญ่มีฐานะยากจน เด็กมักต้องออกจากโรงเรียนไปช่วยพ่อแม่ทำงาน  จึงเริ่มความคิดด้วยการเข้าไปคุยกับ พ่อ แม่ เด็กนักเรียนให้เห็นความสำคัญของการได้เรียนหนังสือ และนำเด็กมาพักที่โรงเรียน เพื่อให้เกิดความไว้วางใจ เมื่อเด็กคุ้นเคย จะเล่าปัญหาต่างๆ ให้ครูฟังซึ่งอยู่เหมือนเป็นพี่ มากกว่าเป็นครู  และ หากิจกรรมให้เด็กได้ทำ เช่น บอล วาดรูป และพาไปทำกิจกรรมนอกสถานที่ เพื่อเปิดโอกาสให้เรียนรู้ และมีประสบการณ์ใหม่ๆ แล้วค่อยๆใส่จริยธรรมตามไปด้วย  

     “สิ่งที่ภาคภูมิใจมาก  คือ การที่ได้เห็นเด็กประสบความสำเร็จ และรู้จักใช้ชีวิตทางสังคม นี้คือรางวัลชีวิตที่ยิ่งใหญ่ของอาชีพครู” ครูพีระพงษ์ กล่าว

     นอกจากครูที่ดีที่ทุ่มเทให้กับนักเรียนแล้ว โครงสร้างและระบบที่เอื้ออำนวยเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้การปฏิรูปการศึกษาขับเคลื่อนไปได้ ดร.ภาวิช ทองโรจน์ อดีตที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ระบุแนวทางแก้ไขปัญหาว่า สำหรับกลุ่มเด็กด้อยโอกาส ต้องหาทางให้ได้เรียนกับเด็กทั่วไป เพื่อให้มีวิวัฒนาการที่ดี   โดยกระทรวงศึกษาธิการต้องจำแนกให้ชัดเจนว่าเด็กด้อยโอกาสมีกี่กลุ่ม กี่ประเภท แล้วต้องมีกระบวนการดูแลเด็กเหล่านี้อย่างถูกต้อง และให้โอกาสอย่างเต็มที่  ดังนั้นจึงเห็นว่าควรมีการตั้งกรรมการแห่งชาติขึ้นมา เพื่อดูแลปัญหาเด็กด้อยโอกาส และเด็กพิการโดยเฉพาะ

     นายเอด  วิบูลย์เจริญ รองผู้อำนวยการสำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ กระทรวงการคลัง ย้ำว่าเงินทุกบาทที่กระทรวงการคลังสนับสนุนโครงการครูสอนดีนั้น ถือว่าคุ้มค่า  ซึ่งโครงการนี้ไม่ใช่เป็นเรื่องของกำไร เพราะสิ่งที่ได้กลับมาไม่สามารถตีเป็นมูลค่าได้ แต่จะช่วยทำให้คนมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ประเทศชาติอยู่รอด

     การสะท้อนปัญหา มุมมอง และการถ่ายทอดประสบการณ์ที่หลากหลายในเวที “อภิวัฒน์การเรียนรู้ สู่จุดเปลี่ยนประเทศไทย”  จะเป็นแรงผลักดันให้กับ”ครู” ทุกคนเกิดแรงบันดาลใจที่จะเป็นส่วนเล็กๆ ในการร่วมกันพัฒนาการศึกษา พัฒนาเด็กทั้งด้อยโอกาส เด็กพิการ หรือเด็กปกติ ให้มีคุณภาพ และประสิทธิภาพที่จะดำเนินชีวิต และเป็นแรงสำคัญในการพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้าต่อไป